Moje książki

Granica w ogniu

Bezpieczeństwo Polski

Polecane strony
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Nowy patron ulicy w Przemyslu?

Od 9 września Wspólnota Samorządowa Doliny Sanu zbiera podpisy pod społecznym projektem zmiany nazwy ulicy Jozefata Kocyłowskiego w Przemyślu (który kolaborował z Niemcami w czasie II wojny światowej) na ulice imienia Księdza Wasyla Maściucha. Taką decyzje podjęło w dniu 8 września 2013 roku walne zebranie stowarzyszenia. Wkrótce więcej informacji na naszych portalach internetowych, wraz z listami do skala dania podpisów przez mieszkańców Przemyśla. Stowarzyszenie wydało także kilka tysięcy egzemplarzy biuletynu w którym podajemy sylwetki Kocyłowskiego i Maściucha.

Ksiądz dr Wasyl (Bazyli) Maściuch (1873–1936) wykładowca seminarium duchownego w Przemyślu, greckokatolicki Administrator Apostolski Łemkowszczyzny, powołany na to stanowisko 11 XII 1934 r. Zmarł 10 III 1936r.

 

W 1926 roku, wskutek prowadzenia przez biskupa J. Kocyłowskiego na terenie diecezji przemyskiej polityki szerzenia nacjonalizmu ukraińskiego wśród ludności łemkowskiej doszło do tzw. "schizma tylawskiej", kiedy to Łemkowie w proteście przeciwko tym działaniom masowo zaczęli przechodzić na prawosławie. Ocenia się iż na prawosławie przeszło około 20 tysięcy Łemków.  W tej sytuacji środowiska księża grekokatoliccy, w tym ks. Maściuch podjęli zabiegi, aby odizolować Łemkowszczyznę od grekokatolickiej diecezji przemyskiej. Działania podjęto w 1933 roku. W lecie tegoż roku do nuncjusza apostolskiego w Polsce ks. abp. Francesco Marmaggi oraz do prymasa Polski ks. kardynała Augusta Hlonda udały się delegacje Łemków.  Nuncjuszowi apostolskiemu złożono protest przeciwko polityce ks. bp. przemyskiego J. Kocyłowśkiego, żądając jednocześnie utworzenia oddzielnego biskupstwa obejmującego Łemkowszczyznę. Do prymasa Polski zwrócono się z prośbą "o wyjednanie zgody Kurii Rzymskiej i Rządu RP na odłączenie Łemkowszczyzny od diecezji przemyskiej i stworzenie odrębnej jednostki zależnej bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej".


W dniu 9 lutego 1934 roku podpisano konwencje, w której Rząd RP zgodził się na wydzielenie z diecezji przemyskiej obrządku greckokatolickiego 9 dekanatów znajdujących się na Łemkowszczyżnie (dekanaty: bukowski, dukielski, dynowski, gorlicki, grybowski, krośnieński, muszyński, rymanowski i sanocki) i utworzenie z nich Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny. Nowo utworzona jednostka była bezpośrednio podporządkowana Stolicy Apostolskiej.        W dniu 11 grudnia 1934 roku nominowano na to stanowisko administratora ks. Wasyla (Bazylego) Maścjucha (1873–1936). Decyzja o powołaniu administracji apostolskiej ustabilizowała sytuację wyznaniową na Łemkowszczyźnie. Przejścia na prawosławie wśród Łemków ustały, a nawet nastąpiły powroty do obrządku greckokatolickiego
. Ksiądz Maściuch uzyskał na terenie AAŁ uprawnienia ordynariusza diecezjalnego.

Władze AAŁ dążyły do odcięcia Łemkowszczyzny od wpływów biskupa przemyskiego ks. J. Kocyłowskiego. 20 sierpnia 1935 roku administrator AAŁ ks. W. Maścjuch podpisał z ks. bp. J. Kocyłowśkim umowę, w wyniku której z AAŁ przeniesiono do diecezji przemyskiej duchownych silnie związanych z nacjonalistycznym ruchem ukraińskim, a duchownych o orientacji staroruskiej z diecezji przemyskiej do AAŁ.

19 stycznia 1935 roku w trakcie obchodu Święta Jordanu w Sanoku uroczyście rozpoczął swoją posługę. Nie pełnił jej jednak długo, gdyż 10 marca 1936 roku zmarł (były podejrzenia o otrucie).

Jednakże podczas swojej posługi koncentrował się przede wszystkim na aspekcie duszpasterskim, zwalczając wszelkie próby wykorzystywania cerkwi przez ukraińskich nacjonalistów przeciw państwu polskiemu. Wiele pracy poświecił na rzecz wspierania kultury łemkowskiej i jej gwary. Uważał, iż główną rolą duszpasterzy, w tym duszpasterzy grekokatolickich jest dbanie o sprawy duchowe i kulturalne, a nie wykorzystywanie cerkwi na rzecz szerzenia separatyzmu i działalności antypolskiej. Posiadał osobiście bardzo dobre stosunki z władzami administracyjnymi RP. Działał na rzecz ściślej współpracy i współżycia Polaków i Łemków w Rzeczypospolitej Polskiej. Był i jest wspaniałym wzorem duszpasterza grekokatolickiego.

Jego następcy kontynuowali jego dzieło, do czasu, kiedy to poprzez działanie nacjonalistów ukraińskich doszło do operacji „Wisła”. Dzięki polityce duszpasterskiej ks. Masciucha i jego następców, na terenie Łemkowszczyzny nie doszło do konfliktu z Polakami i mordów prowokowanych przez OUN i UPA. Łemkowie nie dali poparcia dla ideologii nacjonalistów ukraińskich.